Phần cứng máy tính · Phần 20/42
Các loại khe cắm mở rộng trên mainboard
Những khe cắm mở rộng trên mainboard cho phép kết nối thêm nhiều thiết bị như...
Mục lục bài viết
Quen với cụm chân Front Panel 9 chân, nhiều người cắm dây theo phản xạ: 1–3 đèn ổ cứng, 2–4 đèn nguồn, 5–7 Reset, 6–8 nút nguồn. Nhưng trên mainboard có cụm 16 hoặc 20 chân, cách cắm đó có thể khiến máy không khởi động. Vì sao?
Tiếp nối bài chức năng và cách cắm dây Front Panel vào mainboard, bài viết này giới thiệu 6 dạng cụm chân Front Panel thường gặp và cách đọc sơ đồ chân để cắm đúng trên mọi mainboard.
1. Ý nghĩa tên gọi 10 – 1, 16 – 4, 20 – 3
Cụm chân Front Panel thường được in ký hiệu FP, F_PANEL hoặc JFP. Bài viết gọi tên các dạng theo quy ước “tổng số vị trí chân – số chân khuyết”. Ví dụ, 10 – 1 có 10 vị trí, khuyết 1, còn 9 chân thực tế; 20 – 3 còn 17 chân. Chân khuyết giúp định hướng khi cắm và tách các nhóm tín hiệu; trong hình minh họa, số chân mờ là vị trí khuyết.
Phần lớn mainboard đánh số chẵn ở hàng trên, lẻ ở hàng dưới. Một số loại đánh số tuần tự (hàng dưới 1 → 8, hàng trên 9 → 16), như dạng 16 – 1 bên dưới.
2. Các tín hiệu trên cụm chân Front Panel
- POWER (nút nguồn) và RESET (nút khởi động lại): là công tắc, không phân biệt cực.
- HDD (đèn ổ cứng), MSG hoặc PWR LED (đèn nguồn), SPEAKER (loa hệ thống): có cực +, –.
- CI (Chassis Intrusion): cảm biến phát hiện mở thùng máy.
- NC (No Connection): chân không kết nối, không cắm dây.
3. 6 dạng cụm chân Front Panel thường gặp
Dạng 10 – 1: dạng 9 chân phổ biến
| Tín hiệu | Chân |
|---|---|
| HDD LED | 1 (+), 3 (–) |
| MSG (Power LED) | 2 (+), 4 (–) |
| RESET | 5, 7 |
| POWER | 6, 8 |
| +5V (không cắm dây) | 9 |
| Khuyết | 10 |
Dạng 16 – 4: bổ sung chân SPEAKER
Có thêm nhóm SPEAKER cho loa hệ thống, phát tiếng beep khi khởi động và giúp chẩn đoán lỗi phần cứng. Khuyết chân 4, 5, 10, 11. Chú ý: POWER nằm ở chân 7, 9 chứ không phải 6, 8.
| Tín hiệu | Chân |
|---|---|
| SPEAKER | 2 (+), 6, 8 (–) |
| MSG | 12 (+), 14 (không có chân cắm), 16 (–) |
| HDD LED | 1 (+), 3 (–) |
| POWER | 7, 9 |
| RESET | 13, 15 |
Dạng 16 – 1: đánh số chân tuần tự
Đánh số tuần tự, chỉ khuyết chân 11. Nhóm MSG có 2 vị trí chân +.
| Tín hiệu | Chân |
|---|---|
| SPEAKER | 1 (+) → 4 (–) |
| HDD LED | 5 (+), 6 (–) |
| RESET | 7, 8 |
| NC | 9, 10 |
| MSG | 12 (+), 13 (+), 14 (–) |
| POWER | 15, 16 |
Dạng 20 – 8: các nhóm tín hiệu tách rời
Khuyết 8 chân (4, 5, 7, 8, 9, 10, 12, 15). POWER và RESET đều nằm ở nửa bên phải.
| Tín hiệu | Chân |
|---|---|
| MSG | 2 (+), 6 (–) |
| SPEAKER | 14 (+), 16, 18, 20 (–) |
| HDD LED | 1 (+), 3 (–) |
| POWER | 11, 13 |
| RESET | 17, 19 |
Dạng 20 – 7: mở rộng từ dạng 10 – 1
9 chân đầu giống hệt dạng 10 – 1, thêm nhóm SPEAKER. Khuyết chân 10, 11, 12, 13, 15, 17, 19.
| Tín hiệu | Chân |
|---|---|
| HDD LED | 1 (+), 3 (–) |
| MSG | 2 (+), 4 (–) |
| RESET | 5, 7 |
| POWER | 6, 8 |
| NC | 9 |
| SPEAKER | 14 (+), 16, 18, 20 (–) |
Dạng 20 – 3: đầy đủ tín hiệu nhất
Khuyết chân 10, 12, 13. Có thêm CI và nhóm PWR LED riêng. Dây đèn nguồn đầu 2 pin thường cắm vào MSG, đầu 3 pin (chân giữa trống) thường cắm vào PWR LED.
| Tín hiệu | Chân |
|---|---|
| HDD LED | 1 (+), 3 (–) |
| MSG | 2 (+), 4 (–) |
| RESET | 5, 7 |
| POWER | 6, 8 |
| CI | 9, 11 |
| SPEAKER | 14 (+), 16, 18, 20 (–) |
| PWR LED | 15 (+), 17 (không có chân cắm), 19 (–) |
4. So sánh 6 dạng cụm chân Front Panel
| Dạng | POWER | RESET | HDD LED (+, –) | MSG (+, –) | Chân mở rộng |
|---|---|---|---|---|---|
| 10 – 1 | 6, 8 | 5, 7 | 1, 3 | 2, 4 | +5V (9) |
| 16 – 4 | 7, 9 | 13, 15 | 1, 3 | 12, 16 | SPEAKER |
| 16 – 1 | 15, 16 | 7, 8 | 5, 6 | 12/13, 14 | SPEAKER, NC |
| 20 – 8 | 11, 13 | 17, 19 | 1, 3 | 2, 6 | SPEAKER |
| 20 – 7 | 6, 8 | 5, 7 | 1, 3 | 2, 4 | SPEAKER, NC |
| 20 – 3 | 6, 8 | 5, 7 | 1, 3 | 2, 4 | SPEAKER, CI, PWR LED |
HDD LED ở chân 1, 3 trong hầu hết các dạng, có thể dùng làm điểm bắt đầu khi dò chân. Ngược lại, POWER và RESET thay đổi nhiều nhất, đây là nguyên nhân phổ biến khiến máy không khởi động sau khi lắp ráp.
5. Các lỗi thường gặp khi cắm dây Front Panel
| Hiện tượng | Nguyên nhân thường gặp |
|---|---|
| Nhấn nút nguồn, máy không khởi động | Cắm POWER vào 6, 8 theo thói quen trên dạng 16 – 4, 16 – 1, 20 – 8; hoặc cắm nhầm vào SPEAKER, CI. |
| Máy chạy nhưng đèn không sáng | Cắm ngược cực dây LED. Dây + thường có màu, dây – thường trắng hoặc đen. |
| Nhấn Reset thì máy bật, nhấn nguồn thì máy khởi động lại | Đảo lẫn dây POWER SW và RESET SW. |
Lưu ý: Rút dây nguồn khỏi ổ điện trước khi cắm hoặc tháo dây Front Panel. Khi ký hiệu trên mainboard bị che hoặc không rõ, hãy tra sách hướng dẫn (manual) của mainboard, mục “Front panel header”.
