TH Phần cứng máy tính · Phần 5/16
Nhận biết linh kiện mainboard Desktop – Phần 2
1. Mục tiêu bài học Ôn tập tháo lắp một thùng máy Desktop Nhận biết và...
Mục lục bài viết
Trên mainboard có rất nhiều điện trở dán SMD. Chúng nhỏ nên trị số không in thẳng ra, mà ghi bằng mã như 103 hay 01C. Bài này hướng dẫn bạn đọc 3 kiểu mã thường gặp để biết điện trở bao nhiêu ohm.
Mục tiêu bài học:
- Nhận biết được điện trở dán và điện trở mạng trên mainboard.
- Đọc được mã 3 chữ số, 4 chữ số và mã EIA-96.
1. Điện trở dán SMD là gì?
Điện trở là linh kiện cản dòng điện, ký hiệu là R trên sơ đồ mạch. Đơn vị đo là ohm (Ω), với 1 kΩ = 1.000 Ω và 1 MΩ = 1.000 kΩ.
SMD (Surface Mount Device) là linh kiện dán bề mặt. Linh kiện này được hàn trực tiếp lên mặt bo, không cắm chân xuyên qua bo. Mainboard Desktop và Laptop hiện nay gần như chỉ dùng điện trở dán.
Điện trở mạng (RN)
Điện trở mạng gồm nhiều điện trở (thường cùng trị số) đóng chung trong một linh kiện. Trên sơ đồ, nó được ký hiệu là RN. Loại dán thường gặp có 8 chân, bên trong có 4 điện trở. Trên mainboard, điện trở mạng hay nằm gần khe RAM hoặc chip I/O.
2. Cách đọc trị số điện trở dán SMD
Trị số điện trở dán SMD được in trên thân theo một trong 3 kiểu mã dưới đây. Những điện trở quá nhỏ thường không in mã. Khi đó, bạn phải đo hoặc tra sơ đồ mạch để biết trị số.
Mã 3 chữ số
Hai số đầu là giá trị, số cuối là số chữ số 0 thêm vào phía sau. Chữ R thay cho dấu phẩy thập phân.
| Mã | Cách đọc | Trị số |
|---|---|---|
| 472 | 47 + 2 số 0 = 4700 | 4,7 kΩ |
| 103 | 10 + 3 số 0 = 10000 | 10 kΩ |
| 220 | 22 + 0 số 0 | 22 Ω |
| 4R7 | R là dấu phẩy | 4,7 Ω |
| 000 hoặc 0 | Điện trở 0 Ω | 0 Ω |
Điện trở in mã 000 có trị số 0 Ω. Nó không dùng để cản dòng mà làm cầu nối. Nhà sản xuất hàn hoặc bỏ điện trở này để nối hoặc ngắt một nhánh mạch, không cần thiết kế lại bo.
Mã 4 chữ số
Cách đọc giống mã 3 chữ số, chỉ khác là ba số đầu là giá trị. Mã 4 chữ số thường dùng cho điện trở chính xác, sai số 1%.
- 1002 = 100 + 2 số 0 = 10 kΩ
- 4701 = 470 + 1 số 0 = 4,7 kΩ
- 49R9 = 49,9 Ω
Mã EIA-96
Mã EIA-96 gồm 2 chữ số và 1 chữ cái, ví dụ 01C. Hai chữ số là số thứ tự trong bảng 96 giá trị chuẩn. Chữ cái cuối là hệ số nhân.
| Chữ cái | Hệ số nhân |
|---|---|
| Y hoặc R | × 0,01 |
| X hoặc S | × 0,1 |
| A | × 1 |
| B hoặc H | × 10 |
| C | × 100 |
| D | × 1.000 |
| E | × 10.000 |
| F | × 100.000 |
Ví dụ: mã 01 ứng với 100, nên 01C = 100 × 100 = 10 kΩ. Mã 68 ứng với 499, nên 68X = 499 × 0,1 = 49,9 Ω.
Bạn không cần học thuộc bảng 96 giá trị. Khi gặp mã EIA-96, hãy dùng công cụ tính mã SMD của Hobby Hour, nhập mã vào là có trị số.
Lưu ý: Đo điện trở ngay trên mainboard thường ra thấp hơn mã in. Nguyên nhân là các linh kiện khác mắc song song với nó. Muốn đo chính xác, hãy tắt nguồn, rút pin CMOS và nhấc một đầu điện trở lên.
3. Bài tập đọc điện trở dán SMD
- Đọc trị số các mã sau: 222, 104, 1R0, 1001, 01B.
- Tìm 3 điện trở có in mã trên một mainboard hỏng. Đọc mã, rồi nhấc một đầu ra đo bằng đồng hồ để so sánh.
